To be or not to be: het rookverbod in de horeca

De EU voert het rookverbod in verschillende landen in. Ons voorgegaan zijn onder andere Ierland en België. Nederlanders zijn, volgens het RIVM, qua kwantiteit gemiddelde rokers. Toch verzetten, meldt de NRC, Nederlanders zich het felst van alle Europeanen tegen het aankomende rookverbod. Dat, terwijl de EU ons er op wil wijzen dat roken de op een na grootste doodsoorzaak is, 40% van de zieke Europeanen sterft aan rookgerelateerde kankers, in heel Europa. Uit onderzoek van de Nederlandse Gezondheidsraad naar passief roken blijkt dat de kans op kanker 20 % hoger is door mee roken. In kleine afgesloten ruimtes is de concentratie van schadelijke stoffen hoog en, tevens uit onderzoek, brengt een schadelijker effect te weeg op menselijke cellen dan het passief roken in buitenlucht of open ruimte.

In Ierland, sinds 29 maart 2004 het rookverbod een feit, zijn er in 2007 driehonderd horeca gelegenheden gesloten. Daarentegen is het percentage rokers, volgens Office of Tobacco Control, gestegen en blijkt uit een recente analyse een stijging in de omzet van de tabaksindustrie in Ierland. Ja, gestegen, dat lees je goed. De Morgen, een Belgische krant, bericht 20 % afname te zien in de reserveringen na de ingang van het rookverbod. ‘’Het is het doemscenario voor de horeca gelegenheden in Nederland’’ zegt een een in de horeca werkzame klasgenoot van mij. Met deze uitspraak schaart hij zich achter de KHN, Koninklijk Horeca Nederland, want zij vrezen een voelbare daling in de omzet na de invoering van het rookverbod.

Deze kritiek is Minister Klink een doorn in het oog. Uit zijn bevindingen, naar aanleiding van een onlangs gehouden onderzoek, voorspelt hij geen sterke omzet daling. Toch blijven de positieve als negatieve effecten lastig toe te dichten aan de doorvoering van het rookverbod. Het is moeilijk aan te tonen of deze gevolgen direct of indirect te maken hebben met het, even berucht als geprezen, rookverbod.

Maar het rookverbod is niet alleen kommer en kwel. In Amerika is sinds het rookverbod, sinds 2003 van kracht, geen omzetdaling maar een stijging geconstateerd. Luk Joossens, van de stichting tegen kanker in België, concludeert: "In de landen met rookverbod zijn de verwachte negatieve economische gevolgen in de horecasector uitgebleven. In de landen zonder rookverbod is de realiteit dat vele niet-rokers rokerige bars en restaurants ontwijken. Rookvrije bars creëren een gezonde omgeving voor klanten en personeel."

De overheid, minister Klink en de Stivoro doen ons een rooskleurigere toekomst beloven en deze zomer volgt de vuur doop. Is er sprake van bagatalisatie of vormt Nederland daadwerkelijk de spreekwoordelijke uitzondering die de regel bevestigd? Een ding staat als ’n paal boven water: de doorvoering van het rookverbod is een feit en geen enkele horeca gelegenheid in Nederland ontkomt eraan.