Do you remember '95?

Samenvatting Landelijk Alcohol en Drugs Informatiesysteem 1995

Uit Landelijk Alcohol en Drugs Informatiesysteem 1995

Omvang problematiek

Om de cijfers in het LADIS beter te kunnen interpreteren kunnen de volgende cijfers rond de problematiek worden gehanteerd:

In Nederland wordt uitgegaan van circa 350.000 alcoholisten en 500.000 zware drinkers. Daarnaast zijn er circa 25.000 harddrugverslaafden en 70.000 problematische gokkers. In Nederland wordt cannabis door naar schatting 675.000 personen regelmatig gebruikt.

(Bronnen: NIAD, 1995; VWS, 1996)

Omvang hulpvraag

In 1995 registreerde de ambulante verslavingszorg via het LADIS in totaal 55.184 inschrijvingen. Dit is een lichte daling ten opzichte van 1994. De inschrijvingen van 1995 bestaan uit 21.891 alcoholcliënten, 25.726 drugcliënten, 5.871 gokcliënten en 1.696 overige inschrijvingen.

Na correctie voor dubbeltellingen (één cliënt kan meerdere inschrijfperiodes hebben) blijken de 55.184 inschrijvingen terug te gaan naar 48.835 unieke personen. Het aantal personen is als volgt verdeeld over de primaire problematiek: 20.204 personen voor alcoholverslaving, 21.641 personen voor drugverslaving, 5.438 personen voor gokverslaving en 1.552 overige personen.

Bereik hulpverlening

Gegeven het aantal van 25.000 drugverslaafden betekent dit dat de hulpverlening meer dan 85% van de drugverslaafden in 1995 heeft bereikt. Uitgaande van de schatting van 16 drugverslaafden per 10.000 inwoners in Nederland dat in de drugnota van het kabinet is opgenomen betekent het dat de hulpverlening er 14 personen bereikt.

Van de alcoholverslaafden wordt slechts een kleine 6% bereikt. Bij de groep gokcliënten is dit bijna 8%.

Net als in enkele voorafgaande jaren is het aantal ingeschreven alcoholcliënten weer gedaald. Vergeleken met 1994 is het aantal alcoholcliënten gedaald met 1,3%. De prioriteit in de hulpverlening wordt meer en meer verlegd naar de drugcliënten.

Bereik methadonverstrekking

Door het toegenomen bereik van de methadonprogramma's neemt het aantal methadon-cliënten en verstrekkingen van methadon sterk toe.

In 1995 zijn meer dan 1,5 miljoen porties methadon verstrekt. In 1995 werden ruim 8.800 methadoncliënten geregistreerd. Het totaal aantal cliënten in methadonverstrekking in Nederland zal rond de 11.000 liggen. Dat wil zeggen dat van alle opiaatverslaafden er 60%-70% in de methadonverstrekking zitten. De gemiddelde dosering is tussen de 35 en 40 milligram, hetgeen een relatief lage dosering is.

Enkele opmerkelijke ontwikkelingen

Van de ingeschreven opiaatverslaafden (vnl. heroïne) injecteert 15% de drugs. Onder de groep opwekkende middelen (vnl. amfetaminen) is het percentage personen dat spuit 4%. Het aantal injecterende druggebruikers is opmerkelijk laag ten opzichte van andere landen in Europa.

Het aantal cannabisgebruikers dat vanwege problematisch gebruik een beroep doet op de hulpverlening stijgt van 2.157 inschrijvingen in 1994 naar 2.465 inschrijvingen in 1995.

Dit betekent dat circa een 0,5% van de geschatte gebruikers hulp zoekt. Binnen de groep drugcliënten betekent dit niettemin een stijging van 8,8% in 1994 naar 9,6% in 1995. Ook de problematische gebruikers van cocaïne en ecstasy deden in 1995 een groter beroep op de hulpverlening. Het aantal inschrijvingen voor cocaïne steeg fors van 3.026 naar 3.555, een stijging van 12,4% naar 13,8% binnen de groep drugclinten. Het aantal inschrijvingen voor ecstasy steeg, ofschoon nog steeds gering in omvang, van 29 naar 228, een stijging van 0,1% naar 0,9% binnen de groep drugcliënten. Ten dele is deze stijging te danken aan een verbeterde registratie in 1995 (de aparte ecstasy-registratie is pas bij ingevoerd in de loop van 1994).

Het problematisch gebruik van meerdere middelen blijft stijgen. Van de drug-cliënten gebruikt 28% als primair middel een opiaat (voornamelijk heroïne) met daarbij als secundair middel cocaïne. Meer dan de helft van alle drugverslaafden is polydruggebruiker dat wil zeggen hij/zij gebruikt meerdere middelen. De gemiddelde leeftijd van de druggebruiker is 32 jaar. Van de totale groep druggebruikers is 57% boven de 30 jaar en 16% zelfs ouder dan veertig jaar.

Ecstasy valt samen met de amfetaminen, de overige opwekkende middelen, LSD en de overige hallucinaten in een categorie die samengevat kan worden als 'designer drugs': de kunstmatig ontworpen drugs. Het aantal problematische gebruikers van deze dikwijls ontremmende middelen dat een beroep doet op de hulpverlening neemt, ofschoon in feitelijk aantal nog gering, toe. In 1994 stonden voor deze "designer drugs" in totaal 623 cliënten ingeschreven. In 1995 is dit aantal fors gestegen naar 951. Op het totaal aantal inschrijvingen steeg het percentage inschrijvingen voor een designer drug van 1,1% in 1994 naar 1,7% in 1995.

Voor het eerst sinds 1988 is het aantal gokcliënten gedaald. Vergeleken met 1994 daalt het aantal gokcliënten met 13,8%. De daling van het aantal gokcliënten is volgens deskundigen waarschijnlijk deels het gevolg van het terugdringen van het aantal gokautomaten en voorlichtingsbeleid van zowel de landelijke als de gemeentelijke overheid. Ook is de daling deels ontstaan doordat gokcliënten meer greep hebben gekregen op sommige kansspelen en doordat sommige kansspelen niet meer zo "nieuw" zijn. De gemiddelde leeftijd van gokcliënten is 29 jaar. Het is als zodanig niet meer een specifieke jongerenproblematiek.

Spreiding naar woongemeenten

De problematiek van verslaving concentreert zich niet uitsluitend in de grote gemeenten, maar ligt verdeeld over veel gemeenten. Evenals in 1994 is 35% van de cliënten woonachtig in gemeenten met minder dan 50.000 inwoners. Van de drugcliënten is bijna de helft woonachtig in de steden met meer dan 100.000 inwoners. Het groot-stedelijk niveau huisvest circa 40% van alle verslavingsproblematiek.