Het Grote Aquarium Topic

De triops was een tijdgenoot van de dinosaurus. Hij heeft als levend fossiel nog steeds dezelfde gedaante. En iedereen kan hem thuis uit het ei laten komen.



De rage is allang weer vergeten: de tamagotchi uit Japan, die om de haverklap elektronisch gevoederd en vertroeteld moest worden omdat het ding anders in knarsend gejengel uitbarstte. Zo'n jaar of zeven later is ,,the toy from hell'', zoals een Amerikaanse huisvader dat plastic beestje noemde, uitgestorven. Zelfs op rommelmarkten kom je geen exemplaar meer tegen. Het zal die ontwerpers van de tamagotchi wel goed gaan, zo stel ik me voor, alsmaar relaxend aan de rand van een tropisch zwembad.



Inmiddels voltrekt zich elders in voorlopige stilte een andere beestenrage: die van de Triops cancriformis. Geen naam die vlot van de tong rolt, wat eigenlijk wel een voorwaarde is om verkocht te worden, maar het is wél een naam waar je na enige uitspraakoefeningen mee kan imponeren. De triops is een waterdier dat tussen pissebed, duizendpoot en mini-rog inzit. Hij beschikt over vijftig tot zeventig pootjes, en in tegenstelling tot de tamagotchi is het een springlevend wezen dat niet jengelt. Het eet visgeurige korreltjes, bereikt een leeftijd van zo'n zeventig dagen en het wordt bij genoeg water, licht, warmte en voedsel zo'n zeven centimeter lang, inclusief v-vormige staart.



De dertienjarige Paul Hankinson uit Barendrecht ontdekte het fenomeen in een filiaal van The Natural World in Canterbury toen hij met zijn ouders door Engeland reisde. Een winkelketen die, met een doe-het-zelf-assortiment van dinosaurus-bouwpakketten, tuinzaden en telescopen jonge generaties verder wil laten kijken dan hun gsm'tje. De triops zat verpakt in een kartonnen doos, met plastic zakjes - als een bijna-kant-en-klaarmaaltijd. Op de deksel stond een tyrannosaurus rex afgebeeld. Terecht, want de triops was 180 miljoen jaar geleden een tijdgenoot van de dinosaurussen, en de soort is sindsdien geen snars veranderd.



Als een levend fossiel plant de triops zich nog steeds voort in plassen en rivieren op verschillende continenten. Omdat de minuscule eitjes lastig zijn op te sporen vond een Amerikaans laboratorium het lucratiever om zelf aan de kweek te gaan. Volgens de website doet datzelfde lab ook onderzoek naar de zogenaamde `diapause' van dit broedsel. De eitjes kunnen zich namelijk jarenlang gedeisd houden in droge grond om zich bij de eerste de beste regenbui ineens tot triops te ontpoppen. Als het leven zo lang kan worden uitgesteld, zou ook de vorming van kankercellen wel eens lamgelegd kunnen worden, meent dat lab.



Wie thuis met die toverdoos aan de slag gaat, moet het bakje met eitjes voorzichtig openen en de inhoud in het daarbij geleverde plastic bassin verstrooien. Je zou denken dat de triops dan massaal uit het ei kruipen, maar dat liep bij Paul anders. Door tocht in huis woei eerst de helft van de eitjes weg en vervolgens kwam er uit het restant maar één witte kreeftachtige te voorschijn. Een survivor, zo bleek, die stiekem en snel zijn tragere soortgenoten had opgegeten.



Dat wit is inmiddels veranderd in een grijsachtig groen. Als het beest eet, zwemt het ruggelings, zodat het met die waaier van rood-roze pootjes zowel voedsel kan vergaren als zuurstof kan opslurpen. Inderdaad, zegt hoogleraar paleontologie Jelle Reumer, ,,die pootjes functioneren namelijk als kieuwen'', en hij slaat even een vuistdik naslagwerk open om me andere triops-achtige watervlooien en garnalen te laten zien.



Om te kunnen groeien werpt het beest één keer in de week - in het begin vaker - zijn complete omhulsel af. En dat laat Paul dan bij wijze van herinnering als een regenjasje in een limonadeglas drijven. Over de naderende dood van zijn triops wil hij nog niet nadenken. Het troost hem wel dat internet een adres vermeldt waar je voor 1 dollar nieuwe eitjes kunt bestellen. Die zal hij dan niet in één bassin maar - ver van het open raam - over verschillende waterbakjes verspreiden. En dan maar hopen dat er massaslachtingen uitblijven.