Zeer strenge winter op komst?

(zeer) strenge winter 2005 - 2006??

In Friesland is op zeer ongebruikelijke wijze vorige week een winteralarm afgekondigd.
De Leeuwarder Courant - het hoofdblad van Friesland sedert 1752 – meldde op de voorpagina: "Strenge winter volgt op warme oktober" en in het regiokatern heet het zelfs met vette letters: "Na zomerse oktober volgt mogelijk zeer strenge winter".

Het artikel is geschreven door de weerkundig medewerker Johan Habekothé.
De aankondiging van de mogelijk zeer strenge winter 2006 heeft hij gestoeld op maar liefst 6 factoren. Zo wordt gewezen op de index van de Noord Atlantische Oscillatie (NAO). Die omvat het constant veranderende luchtdrukverschil tussen de Azoren en IJsland. De afgelopen maanden is dit drukverschil veel kleiner geweest dan normaal. De verwachting is nu, dat deze tendens de komende wintermaanden aanhoudt en dat daardoor koude luchtstromingen uit noord tot oost een veel grotere kans maken dan zachte (zuid)westelijke stromingen. Mede op grond hiervan heeft de Britse weerdienst voor Engeland de koudste winter sinds 1963 in het vooruitzicht gesteld.

Het tweede argument is dat we op weg zijn naar een zonnevlekkenminimum in 2006 en 2007. Daarbij komen twee opzienbarende feiten naar voren. Op 1979 na manifesteerden de 10 strengste winters van de afgelopen eeuw zich stuk voor stuk tijdens een zonnevlekkenminimum. Bovendien, op 1947 na zijn alle Elfstedentochten gehouden in een maand waarin minder dan 50 zonnevlekken werden waargenomen. In januari en februari 2006 zal dat aantal ook zeker niet gehaald worden.

Een derde aanknopingspunt wordt geleverd door de cyclus van de in 1929 overleden weerkundige Cornelis Easton uit Dordrecht. Deze Nederlander ontdekte, dat de periode vanaf 760 gekenmerkt werd door 13 wintergolven van steeds 89 jaar. Of wel, steeds om de 89 jaar manifesteerde zich een (of meerdere) koude tot stenge winter. Elke wintergolf van 89 jaar is volgens Easton ook weer te verdelen in 4 fasen van 22,3 jaar met steeds een koude winter.

Als we ons beperken tot de 20e eeuw dan komen we in 1917 bij de eerste koude winter in de Easton-cyclus. Tel daar 89 jaar bij op en we zitten in 2006. Maar ook de tussenliggende verdeling van 22,3 jaar klopt als een bus met zowel in 1940, 1963 als 1985 winters van formaat. Die cyclus van 22,3 jaar is er overigens al vanaf 1634 zonder één misser.

Andere veel gehanteerde argumenten voor een mogelijk koude tot strenge winter zijn een warme oktober en een actief orkanenseizoen. Ook die twee factoren zijn dit jaar volledig van toepassing. Tot slot verwacht de Amerikaanse weerdienst voor het oosten van de Verenigde Staten een winter met temperaturen royaal boven normaal. Ook dat is gunstig. Het voorkomt de afstroom van koude lucht naar de Atlantische Oceaan en daarmee de vorming van zeer actieve depressies. Kortom, zo citeerde ik Habekothé hierboven al, "wat kan er eigenlijk nog mis gaan. It kin heve".

Een waarschuwing: De laatste keer dat de Leeuwarder Courant zijn lezers zo expliciet waarschuwde voor de mogelijke komst van een zeer strenge winter mede met het oog op een zonnevlekkenminimum, was in 1975. Die strenge winter kwam er toen niet.

Veel wijst op zeer strenge winter
LOSSER - Wekenlang heldere nachten waarin het vriest dat het kraakt. Hoge gasrekeningen, bevroren waterleidingen en een Elfstedentocht. Krijgen we zo’n hele strenge winter? ‘De voortekenen zijn er’, zegt de Losserse weerman Johan Effing.

‘Verschillende weerstations en meteorologische instituten melden het. De Engelse weerdienst heeft al een waarschuwing uitgegeven dat de komende winter weleens erg koud kan worden en dat het zaak is de kachel in orde te hebben.’

Een van die ‘voortekenen’ is het kleinere luchtdrukverschil tussen het noorden en zuiden van de Atlantische oceaan, aldus Effing. ‘Dat verklaart ook die hevige orkanen en het opvallend warme najaar in West-Europa.’

‘De westelijke stroming is dit jaar zwakker dan normaal, er is juist meer stroming van zuid naar noord en omgekeerd’, gaat Effing verder. ‘Als er een flinke stroming uit het noorden gaat komen, kan het weleens flink koud worden.’

Ook de zogeheten Easton-cyclus voorspelt een strenge winter. ‘Dat is een cyclus van 89 jaar waarbij de kans op koud weer veel groter is. Inderdaad, die valt in 2006.’ Verder is er de statistische ‘regel’ dat er zo eens in de veertig jaar in Nederland een zeer strenge winter (over de drie maanden een gemiddelde temperatuur van minus 1,5 graden Celcius) heerst. ‘Daar wordt het tijd voor. In 1962/’63 was de laatste.’

Rond Sinterklaas voorzien een aantal stations de eerste koudegolf. Effing leest: ‘Sneeuw en kou rond 5 december. We zullen zien.’


Voor informatie:

http://www.weerstationlosser.nl

Fransen hamsteren hout en kolen

Uitgegeven: 21 november 2005 16:37

PARIJS - De plotse kou en de fikse stijging van de energieprijzen in de afgelopen maanden hebben in Frankrijk geleid tot een rush op hout en kolen. Bij een houtzagerij in het Bretonse Rennes geldt inmiddels een minimale levertijd van maar liefst anderhalf tot twee maanden.

Rond de grote steden in Frankrijk is de verkoop van traditionele hout- en kolenhaarden hier en daar met zes vermenigvuldigd. Elders halen de mensen een oude haard weer van de zolder. In de flats gebouwd tot en met de jaren '50, die vrijwel allemaal nog beschikken over individuele schoorstenen, worden kasten voor de schouw weggehaald, de schoorstenen geveegd en oude (open) haarden weer in ere hersteld.


Veel mensen zijn verrast door de plotse inval van de vorst. Zij hoopten op een daling van olie- en gasprijzen en hebben hun tanks dus niet of maar half gevuld. En nu is het hen te duur geworden. In het land gaan zelfs stemmen op om de oude kolenmijnen maar weer te openen. Daar zitten nog voorraden in, maar die werden de laatste decennia te duur om te exploiteren. Met de stijgende olie-, gas- en stroomprijzen gaat dat hoe langer hoe minder op.

Kans op warmste herfst in 300 jaar
We maken kans dat de herfst van 2005 een eerste plaats gaat halen in het klassement van warmste herfstseizoenen sinds de metingen in 1706 begonnen in bijna 300 jaar dus. Als het etmaalgemiddelde boven de 7,2 graden blijft, dan komen we uit op 12,1, dat is 0,1 warmer dan de topper in 1731.


Gemiddelde temp. november 2005 Gemiddelde herfstemperatuur in °C
(sep, okt, nov) Jaar
>=7.2 12.1
6.9-7.1 12.0 1731
6.6-6.8 11.9 1772
6.3-6.5 11.8 1723, 1779
6.0-6.2 11.7 1795,1969


In een overzicht van het KNMI is te zien dat de top vier wat de warmste herfstseizoenen juist tijdens de Kleine IJstijd voorkwamen.

Pas in 1969 werd een gedeelde vierde plek gehaald. (was een van de strengste winters van de vorige eeuw) Door de thermische uitspattingen van de afgelopen drie maanden is de kans groot dat het huidige herfstseizoen een eerste plek gaat veroveren, tenzij de laatste dagen van november erg koud uitvallen. Op dit moment staan we eerste en de kans neemt dus toe dat de herfst van 2005 de warmste in 300 jaar gaat worden.