Hoeveel politie heeft een voetbalwedstrijd nodig?
Het loopt de spuigaten uit met de hoeveelheid politie die nodig is voor voetbalwedstrijden. Daarover zijn alle betrokkenen het eens. Maar is er nog een weg terug? Achter de schermen bij Utrecht-Ajax.
Martin Sturkenboom krijgt ook een zin als ,,voetbal is e-mo-tie'' over zijn lippen alsof hij hem zelf heeft uitgevonden. De voorzitter van FC Utrecht is groot, een beetje vierkant en innemend zonder omhaal. Begin alleen niet over de relschoppers onder zijn supporters.
Eerst krijg je een veeg uit de pan:
,,Nou, het negativisme viert kennelijk weer hoogtij!''
Dan moet hij even streng zijn over het kennelijke gebrek aan aandacht in deze krant voor de topprestaties van zijn club:
,,Winnen wij: een stuk-je. Speelt Ajax: zó'n stuk!''
Waarop hij in één adem doorgaat over zijn lastigste supporters:
,,Ik zeg altijd tegen Annie: wij hélpen jou.''
Annie is Annie Brouwer, de burgemeester.
,,Ik zeg altijd tegen Annie: als ze niet bij ons zitten te drinken en te snuiven, dan slopen ze verderop in de stad wel het Vredenburg!''
Voetbal is e-mo-tie, bezweert hij nogmaals. ,,Voor alle, AL-LE lagen van de bevolking.'' Sturkenboom zegt: rellen? ,,Er lijkt meer te gebeuren dan er gebeurt - op zondag komt gewoon die hele week werken eruit!''
Het is donderdag 20 januari. Drie dagen voordat FC Utrecht thuis tegen Ajax speelt. Terwijl Martin Sturkenboom in het stadion nog wat doorrelativeert, maakt de politie in Utrecht zich op voor de in deze stad meest risicovolle wedstrijd van het seizoen.
Hoeveel politie heeft een voetbalwedstrijd nodig? Minister Remkes van Binnenlandse Zaken werkt aan een baanbrekend wetsontwerp. Dat moet voetbalclubs verplichten bij te dragen in de kosten voor de politie bij wedstrijden. Als deze wet er komt, zouden particulieren voor het eerst voor veiligheid op de openbare weg betalen. Daar is niemand principieel voor, maar, is de redenering, zó kan het ook niet langer.
Alle betrokkenen - kabinet, gemeenten, politie, voetbalclubs, openbaar ministerie en supporters - zijn van mening dat de hoeveelheid politie rond voetbalwedstrijden moet dalen. Toch lukt dat niet. Vooral bij wedstrijden in de eredivisie is de inzet van politie de afgelopen vier jaar opnieuw enorm gestegen - met dertig procent. Terwijl het aantal geregistreerde rellen rond wedstrijden de laatste jaren níét toenam.
Hoe kan dat? Wat speelt zich af achter de schermen van een risicowedstrijd? Wie of wat bepaalt hoeveel politie wordt ingezet, op grond van welke calculaties en hoe nodig is dat eigenlijk?
Utrecht zet hoog in bij risicowedstrijden. De lokale driehoek van gemeente, justitie en politie tuigt met ingang van dit seizoen voor de zwaarste wedstrijden zelfs dezelfde commandostructuur op als voor de aanpak van bijvoorbeeld terrorisme en milieurampen. In al die gevallen treedt een zogeheten `SGBO' in werking, wat staat voor `staf grootschalig en bijzonder optreden'.
De krant moest tevoren schriftelijk beloven geen zaken af te drukken die lopende opsporingsonderzoeken `stuk' kunnen maken. Dan wilde het politiekorps wel eens van dichtbij laten zien wat ze bij de wedstrijd Utrecht-Ajax van afgelopen zondag zoal uit de kast gingen halen. Tot in de commandokelder van het Centrum voor Openbare Orde en Veiligheid gingen deuren open - daar zijn ze van staal, precies als in bankkluizen.