
Persbericht: ‘Rotterdamse’ hooligans
Gezamenlijk persbericht van het COT Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement en
Programmabureau Veilig van de gemeente Rotterdam.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Rotterdam/Den Haag, 4 februari 2003
Het COT heeft in opdracht van het Programmabureau Veilig van de gemeente Rotterdam onderzoek verricht naar het hooliganisme onder de aanhang van Feyenoord. Het onderzoek is uitgevoerd door dr. E.J. van der Torre en drs. R.F.J. Spaaij en verschijnt in boekvorm.
Enkele bevindingen:
Harde kern
- Het zogenoemde hooliganactivisme is opgekomen. Een deel van de hooligans
beschikt over bureaucratische competenties en netwerken waarmee zij ongewenste omstandigheden en beleidsmaatregelen (b.v. een tekort aan uitkaarten of combiregelingen) aankaarten.
- Politie, clubs, bestuur en justitie zijn alert op grote groepen harde kern-hooligans. Harde kern-hooligans (met name die tussen de 15 en 24 jaar) zijn, mede daardoor, uit op kleinschalig, kortstondig en hard geweld. Vanwege een toegenomen differentiatie onder harde kern-hooligans moet rekening gehouden worden met ordeconflicten onder aanhangers van dezelfde club.
Hooligan-aanwas
- Op gezette tijden ontstaan riskante constellaties (tussen de 300 en 400 personen) van harde kern-hooligans aangevuld met twee typen tijdelijke hooligans:
· De hooligan-slagorde: tijdelijke aanvulling van de harde kern met vrienden en bekenden die een hooligan-verleden kunnen hebben. Dit zijn voornamelijk jongvolwassenen.
· Gelegenheidshooligans: een categorie jongeren en jongvolwassenen die mede naar een voetbalwedstrijd of voetbalhappening komt vanwege spanningen en mogelijke ongeregeldheden. Ze hebben geen relatie met de harde kern en zijn ook nauwelijks bekend bij ingevoerde politiemensen.
- Daarnaast zijn er twee vormen van duurzame aanwas:
· Jongerenkern en volgers: jongeren (inmiddels ook jongvolwassenen) die status nastreven via het hooliganisme en die veel wedstrijden bezoeken. De jongerenkern heeft aansluiting gevonden bij oude harde kern-hooligans. De ouderen zijn een voorbeeld. De jongerenkern is bekend geraakt bij politie en club en dat is een rem op hun voetbalgeweld. Dit verklaart mede waarom ze vooral elders, onder meer in het uitgaansleven, delicten plegen. Volgers onderhouden nauwelijks contacten met leden uit de harde kern, maar kunnen onberekenbaar en hard geweld gebruiken. De jongerenkern en de volgers wonen voor het overgrote deel in stadswijken in Rotterdam, met name in wijken nabij De Kuip in Rotterdam-Zuid. Voorafgaand aan het voetbalgeweld verstoorde de jongerenkern daar de openbare orde en rechtsorde. Er is dus spillover van straat naar Kuip.
· Offenders: Dit is een optelsom van losse ordeverstoorders die zich incidenteel laten gaan, onder meer omdat ze niet rekenen op een aanhouding. Het overgrote deel van de vergrijpen is tamelijk licht en eerder verbaal dan fysiek: offenders denken ten onrechte dat ze zich heel wat kunnen veroorloven bij voetbalwedstrijden. Het zijn veelal jongeren die voor het eerst voor voetbalgeweld worden aangehouden: het percentage first soccer offenders ligt van 1997 tot en met 2000 steevast boven de 80% (dat is 10% boven het landelijk gemiddelde).
Gelegenheidsstructuren
- Het COT presenteert een gelegenheidsmodel voor voetbalgeweld: met dit model kan de kans op voetbalgeweld worden ingeschat. Het model kent drie elementen:
· Duurzame: de historie van het Feyenoord-hooliganisme (o.a. het aantal beladen confrontaties), de hooligancultuur (o.a. geweldopvattingen en wat pikken hooligans wel en niet?) en de infrastructuur van de Kuip.
· Variabele: de tegenpartij (o.a. hoe reageren andere hooligans; wat is in het verleden voorgevallen; doen zich in de aanloop naar de wedstrijd incidenten voor?) en beleidsmaatregelen (hoe streng en consistent wordt gehandhaafd; in welke mate wordt beleid ontdoken door hooligans; wat zijn de effecten van onder meer stewarding, kaart- en ingangscontroles en de begeleidingsgroep van de politie?)
· Onmiddellijke: de aard en omvang van het aantal hooligans op een wedstrijddag; de relkansen die fysieke omgeving (o.a. trein, uitstadion, stadionomgeving) biedt; de consumptie van alcohol en drugs en mogelijke incidenten die een escalatieproces in gang zetten.
COT-aanbevelingen die de gemeente prioriteert:
- Het gelegenheidsmodel dient te worden benut om risicoanalyses uit te voeren: periodiek of in de aanloop naar een riskante wedstrijd of voetbalhappening. De gemeente zal jaarlijks een risicoanalyse uitvoeren. Deze omvat een risicoanalyse van de doelgroep. De gemeente zal daartoe structureel aandacht schenken aan de informatiehuishouding. Daarbij zal gebruik gemaakt worden van harde (databestanden) en zachte (kennis van street-level functionarissen) informatiebronnen. Het COT beveelt aan daartoe bestaande ‘hooligan-registraties’ aan te scherpen en onderling te vergelijken, en om de hooligan-kennis die is versnipperd over street-level functionarissen (o.a. politieagenten, jeugdhulpverleners) bijeen te brengen.
- Er dient te worden gezorgd dat voorwaarden, tolerantiegrenzen en sancties bij voetbalwedstrijden bekend raken: dat is meer dan louter bekend maken.
- Feyenoord doet er verstandig aan overlegstructuren met de supporters(vereniging) te intensiveren. Ze raakt zo bekend met jonge fans en de kans neemt toe dat jongeren zich identificeren met fraaie kanten van de club en niet met het hooliganisme. Vanwege het hoge aantal jonge arrestanten en de opkomst van de jongerenkern is het raadzaam het sociaalpreventieve beleid te versterken. Dit stelt de club ook beter in staat jongeren bekend te laten raken met tolerantiegrenzen en huisregels.
- Om de spillover van straat naar stadion tegen te gaan is het vereist de voorzieningen en de begeleiding (zowel zorg als sanctie) voor de jeugd in Rotterdam-Zuid uit te breiden. Daarbij zal zo mogelijk gebruik worden gemaakt van vormen van Publiek Private Samenwerking (PPS).
- Het COT raadt aan stadionverboden effectief te handhaven, zo mogelijk met behulp van een meldingsplicht. De driehoek zal zich sterk maken voor een meldingsplicht bij stadionverboden en voor civielrechtelijke uitsluiting van overlastgevende supporters.
De driehoek heeft hiernaast besloten dat er een lijst komt van overlastgevende supporters die in aanmerking komen voor een persoonsgebonden aanpak (hulpverlening) of een strafrechtelijk traject. Voorts zal het rapport gebruikt worden bij het herzien van het voetbalconvenant tussen de gemeente, politie, openbaar ministerie en Feyenoord. Daar zullen o.a. afspraken in worden gemaakt met betrekking tot de (verdere) professionalisering van de stewardorganisatie, het supportersbeleidsplan en het veiligheidsplan van Feyenoord.
Voor meer informatie kunt U terecht bij:
Programmabureau Veilig, Ralf Bormans, tel. 010-4179130
Het boek ‘Rotterdamse’ Hooligans is voor media op te vragen bij het COT: P.TOUW@COT.NL