Controllers II
Okee, dat zijn duidelijke vragen.
Een aantal jaar geleden was het een stuk makkelijker, toen was er nog niet zo veel in controllerland, maar tegenwoordig zijn er vele merken met vele types. Er zijn controllers vooral met faders (schuiven), rotary's & dials (al dan niet éindeloze draaiknoppen', fingerpads (kleine drumtoetsen) en klavier (toetsenbord. Dan heb je ook nog varianten met ingebouwde audio interface (geluidskaart).
overzichtje:
Faders: ideaal voor open en dichtschuiven van kanalen, o.a. in live toepassingen (Ableton), Goed te controlleren en de
waarde is met het oog duidelijk af te lezen. Ook wel te gebruiken voor de waarde van een effect, maar hier kun over het algemeen beter draaiknoppen voor gebruiken.
Dials/Rotary's: vooral handig voor effecten en eq-waarden aanpassen. Voor live, maar ook voor tijdens het produceren erg handig. Hiermee kun je veel fijner bijv. de waarden van een synth aansturen, en kun je ook twee waarden tegelijk beinvloeden, wat met de muis niet kan. Rotary's hebben, in tegenstelling tot dials geen begin of eindwaarde en hebben vaak een led-rand om de waarde aan te geven. Hiermee is het beter te zien welke waarde hij heeft. Bij dials kan het zijn dat de knop anders staat dan in de software, en springt hij bij het eerste contact over naar de waarde waar hij op de controller op staat. Bij dials is het vooral in tegenstelling tot de fader wat moeilijker met het oog af te lezen wat de huidige waarde is.
Fingerpads: Vooral bedoeld voor het 'tikken' van drums, en het aan of uitschakelen van drumpatronen, loops of evt. effecten. Voor live handig in de laatste functie, bij produceren misschien leuk om drums mee in te spelen, maar ben zelf meer voorstander van patroon sequencen. Fingerpads hebben vaak ook een ledje erin zitten zodat je kan zien of ie aan of uit staat.
Klavier: Voor inspelen van melodiën, basslines, etc. Maar ook kun je toetsen op het klavier gebruiken om loops, kanalen en effecten in of uit te schakelen. Toch zijn hier de fingerpads handiger voor, ook omdat deze vaak een verlichting hebben. Ben je zelf niet zo'n toetsenist, dan heb je vaak al genoeg aan twee á drie octaven. Speel je zelf wel, dan raad ik toch aan om meer ocataven te nemen. Je kunt ook nog kiezen tussen verschillende soorten toetsen, full-size (normaal), of kleine toetsen (zoals bij de MikroKorg) of een gewogen of semi gewogen klavier. De gewogenheid (hammered) is de 'terugslag'/gewicht van de toetsen, waarmee je bij het spelen meer gevoel en nuance kan aanbrengen. Voornamelijk pianisten zullen voor zoiets kiezen.
Wheels: Er zijn nog meer manieren van input, bijv. de pitch & modulation wheel, die bij ieder apparaat weer net anders is. Maar dit zijn naar mijn mening erg handige dingen. Hiermee kun je tijdens het spelen van een melodie, met je linkerhand bijv kleine pitchbends of modulatieverschillen aanbrengen, wat je muziek dynamischer en spannender kan laten klinken. Kenmerkend voor deze wheels is dat ze vaak een middenwaarde hebben, en twee uiterste andere waarden (naar boven en naar beneden). De pitchwheel schiet meestal automatisch terug naar het midden, de mod-wheel meestal niet. Je kunt met deze controllers bijv. ook de cutoff van een filter aansturen, en hiermee na of tijdens het spelen leuke trucs uithalen.
Pedalen: Je kunt ook nog pedalen kopen en die aan je controller of interface hangen. Waarmee je dus met je voet nog dingen kunt aansturen. Vaak wordt dit gebruikt voor de sustain (nagalm) net als de rechter pedaal op de piano. Maar je kunt hier ook een kickdrum of effect of wat dan ook aan hangen.
Buttons: Vaak zitten er nog wat extra knopjes op, die ook te 'mappen' (toewijzen aan een functie in de software) zijn. Deze zijn vaak niet zo byzonder, maar wel handig voor het in- of uitschakelijk van minder belangrijke functies.
Overig: Sommige merken hebben nog een eigen nieuwe toevoeging aan dit alles. Bijv. de V-Beam van Roland. Waarmee je in de lucht met je hand een waarde kan aanpassen. Kan heel leuk zijn, maar zit vaak op duurdere apparaten met ook sounds etc. aan boord.
Waar je ook op moet letten is of het apparaat beschikt over software-herkenning. Dit betekend dat je zelf niet alle waarden hoeft te 'mappen', maar dat het zelf beschikt over presets voor bijvoorbeeld Live, Reason of FLStudio. Dit kan een hoop werk schelen en is ontzettend handig.
Om te helpen in je keuze moet je voor jezelf even bepalen wat je er allemaal mee wilt gaan doen. Wil je alleen simpele bass en hook-lines in gaan spelen, dan kun je al voldoende hebben aan een simpel twee-ocataafs controllertje. Wil je een uitgebreidde melodieën met twee handen etc. kunnen inspelen, kies dan voor een groot klavier. Wil je alles compact, draagbaar en bij de hand hebben kies dan voor een (kleine) alles in 1 oplossing. Wil je meer overzicht en controle? Kies dan voor een ruimere opzet met apparte apparaten.
Als je live aan de slag wilt is het heel belangrijk dat je beschikt over een aantal goede faders. Hiermee bepaal je namelijk wat het publiek wel of niet hoort. Deze zouden ook goed in de hand moeten voelen en niet snel stuk gaan. Je moet 'm bijvoorbeeld makkelijke in één keer open kunnen zwiepen als een deejay.
Voor het freaken op een open kanaal gebruik je bijv. draaiknoppen. En met fingerpads kan je meedrummen of waarden aan of uit zetten.
Het is heel moeilijk om hier te zeggen wat je wel en niet moet doen, het hangt echt een beetje van je eigen wensen en stijl af. Wat vind je belangrijk? Welke software gebruik je? Vooral live of vooral studio?
Zoek dit voor jezelf uit en kijk naar het aanbod en mogelijkheden. En speel met de apparaten in de winkel.
Ik zal dit stuk later nog verder uitbreidden, want ik merk dat hier nog meer over valt te vertellen.
Succes.
hier meer