Uitspraak van verwijderd op zaterdag 20 mei 2006 om 11:02:
Ja een "ontzettend dikke ochtend lolly"
Onderzoeksmaster Theorie der muziek
Master of Arts
🇲🇦
Muziektheorie op het breukvlak van muziek- en wetenschapsbeoefening
Mastertraject Theorie der muziek
Achtergronden
Muziektheorie op het breukvlak van muziek- en wetenschapsbeoefening
In de muziektheorie staan de structuur en de betekenis van muziek centraal. Muziektheoretici willen deze aspecten inzichtelijk maken, bijvoorbeeld om een bijdrage te leveren aan de opleiding van musici of musicologen. Dan gaat het om de muzikale klankvoorstelling en leesvaardigheid van de studenten te ontwikkelen, hen kennis te laten te maken met compositieprincipes en -routines uit heden en verleden, en langs die wegen ook hun gehoor te scherpen.
Zo kennen we in Nederland de muziektheoreticus vooral: als vakman of vakvrouw, als de docent die aan het conservatorium of de universiteit studenten invoert in het muzikale métier. De Nederlandse opleiding tot muziektheoreticus was dan ook van oudsher een beroepsopleiding, dat wil zeggen een lerarenopleiding aan het conservatorium.
Onderzoek
Muziektheorie is echter ook een vakgebied waarin onderzoek wordt gedaan. Dit onderzoek richt zich op:
de pedagogische praktijk:
de ontwikkeling en bestudering van leermethoden op het gebied van analyse, gehoortraining, schrijfkunst en improvisatie;,
de artistieke praktijk:
de ontwikkeling van compositietechnieken, de interpretatie van muziekwerken;
de geschiedschrijving:
het verwerven van inzicht in muziekpedagogische en artistieke praktijken uit het verleden.
Als onderzoeksdiscipline bevindt de muziektheorie zich op het zich op het breukvlak van muziek- en wetenschapsbeoefening.
Praktijk
En ten slotte is muziektheorie zelf ook praktijk. Het woord ‘muziektheorie’ verwijst ook naar een manier van denken over muziek. Dit denken schept een kader waarin muziek betekenis krijgt. In dit opzicht is denken ook doen. Het staat staat nooit los van het muziekleven en de muziekgeschiedenis, maar maakt daar zelf deel van uit. De muziektheoreticus die zijn vakkennis overdraagt, is tegelijkertijd ook een duider van muziek, die opereert in een veld met musici, componisten, journalisten, filosofen, wetenschappers, en, niet te vergeten, gewone luisteraars. In dat veld moet hij of zij zich positioneren. Vakkennis moet gepaard gaan met nieuwsgierigheid, eruditie, originaliteit, kritische distantie en retorisch vernuft.
Mastertraject Theorie der muziek
Het doet recht aan de veelzijdigheid van de muziektheorie dat de ontwikkeling van zowel de praktische muziektheorie als de reflectieve muziektheorie tot doel heeft. En het is niet verwonderlijk dat dit traject door twee verschillende instituten loopt: het Conservatorium van Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam. De de universiteit en het conservatorium bieden de onderzoeksmaster Theorie der muziek gezamenlijk aan. Het programma sluit zowel aan op de bachelor Theorie der muziek van het conservatorium als op de bachelor Muziekwetenschap van de universiteit, mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan (zie Toelating en aanmelding).
Verwijzingen
Toelating en aanmelding
Het traject Theorie der Muziek* binnen de onderzoeksmaster Kunstwetenschappen moet zowel aan de muziektheorie als aan de muziekwetenschap in Nederland impuls geven. Voor de muziektheoreticus is het niet alleen van belang het vak te beheersen, maar ook om het te kennen als een product van een lange en complexe geschiedenis; niet alleen van de muziekgeschiedenis, maar bijvoorbeeld ook van de wetenschapsgeschiedenis en de sociale geschiedenis. Voor de musicoloog is het van belang te beseffen dat muziek aanleiding heeft gegeven tot theoretische en analytische beschouwingen, die op hun beurt weer als interpretatiekader hebben gefungeerd voor andere muziek. Ook wanneer je muziek niet duidt als een op zich zelf staande ‘tekst’ maar als culturele praktijk, kan je om de theorie, als bestanddeel van die praktijk, niet heen. Een theoretisch vocabulaire fungeert als venster op muziek, maar het heeft een eigen geschiedenis en een eigen pragmatiek die van dat venster tegelijkertijd een spiegel maken. Een diepgaand begrip van muziek omvat dus ook zelfbegrip. En daaraan kan deze onderzoeksmaster bijdragen.
* Theorie der muziek is ook binnen de master Muziekwetenschap als specialisatie te volgen
Achtergronden
Na de Tweede Wereldoorlog heeft de muziektheorie zich vooral in de Verenigde Staten ontwikkeld tot een zelfstandige academische discipline. Deze ontwikkeling is destijds in gang gezet door componisten die muziektheorie zagen als een domein van fundamenteel onderzoek, en muziektheoretici die zich beperkt voelden in hun rol als leraar harmonie of solfège. Hier zijn belangrijke tijdschriften ontstaan, zoals Journal of Music Theory (Yale University, 1957), en Perspectives of New Music (Princeton University, 1961).
In de loop der jaren zijn op tal van Amerikaanse universiteiten onderzoeksprogramma’s op het gebied van de muziektheorie ontwikkeld. In 1977 werd de Society for Music Theory opgericht. Deze beroepsvereniging – ontstaan als afsplitsing van de American Musicological Society – organiseert congressen, geeft tijdschriften uit (Music Theory Spectrum, opgericht in 1979, en het elektronische tijdschrift Music Theory Online, opgericht in 1993), en faciliteert uiteenlopende activiteiten van haar talrijke leden.
In het grootste deel van Europa geldt de muziektheorie vooral als een domein van vakkennis. Het overdragen van deze vakkennis is de voornaamste taak van de muziektheoreticus, of die nu werkt aan een conservatorium of aan een universiteit. Het ontbreken van een onderzoekstraditie op het gebied van muziektheorie en muziekanalyse heeft een Europees antwoord op de ontwikkelingen in de Verenigde Staten lange tijd verhinderd. Maar met de oprichting van verschillende nationale beroepsverenigingen, die sinds 1989 hun krachten regelmatig bundelen in de organisatie van de European Music Analysis Conference (EuroMAC), en van verschillende tijdschriften (zoals het Engelse Music Analysis, opgericht in 1982, en het Franse Analyse Musicale, opgericht in 1985 en sinds 1994 voortgezet onder de titel Musurgia, zijn nu toch enkele Europese platforms voor muziektheoretici ontstaan, al wordt de uitwisseling van ideeën en onderzoeksresultaten soms enigszins bemoeilijkt door verschillen in taal en traditie.
In Nederland werd in 1996 het Tijdschrift voor Muziektheorie opgericht. Het tijdschrift wordt uitgegeven door Amsterdam University Press, en verschijnt drie keer per jaar. Het is in acht jaar uitgegroeid tot een belangrijk forum voor muziektheoretici en musicologen uit binnen- en buitenland. Artikelen, discussiebijdragen en boekbesprekingen worden gepubliceerd in het Nederlands, Engels, of Duits. In 1999 volgde de oprichting van de Nederlands-Vlaamse Vereniging voor Muziektheorie, waarna in datzelfde jaar de vierde EuroMAC werd gehouden in Rotterdam, op uitnodiging van de jonge vereniging en het Rotterdams Conservatorium. De Vereniging voor Muziektheorie organiseert elk jaar een eigen congres en vaak ook nog een klein symposium of een studiedag rond een enkel onderwerp. De vereniging heeft de afgelopen jaren niet alleen samengewerkt met buitenlandse zusterverenigingen, maar ook met de Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis en met het Orpheus Instituut te Gent.
Deze toegenomen onderzoeksactiviteit op het gebied van muziektheorie en muziekanalyse geeft de instelling van de onderzoeksmaster Theorie der Muziek zin. Bovendien bieden het Tijdschrift voor Muziektheorie en de Vereniging voor Muziektheorie een infrastructuur die de onderzoeksmaster ten goede komt. Als student krijg je de gelegenheid om ervaring op te doen in de beroepspraktijk waarop het programma je voorbereidt, en in contact te komen met jongere en oudere vakgenoten. Tevens leer je je een oordeel te vormen over het werk van anderen, en krijgen ze een indruk van de actuele discussies in hun vakgebied.
