Groeiend bewijs voor gunstig effect omega-3-vetzuren bij psychiatrische aandoeningen

Visvetzuren tegen depressie

Visvetzuren lijken niet alleen te beschermen tegen hart- en vaatziekten. Er komt steeds meer bewijs dat voedingssupplementen met een forse dosis omega-3-vetzuren uit vis gunstige effecten hebben bij diverse psychiatrische aandoeningen. Niet alleen bij (postnatale) depressie en schizofrenie, maar ook bij manische depressiviteit, borderline persoonlijkheidsstoornis, ADHD en autisme.

Uit epidemiologisch onderzoek, onder meer van dr. Jo Hibbeln, verbonden aan de National Institutes of Health in de VS, blijkt een duidelijk verband tussen depressies en omega-3-vetzuren. In een land als Nieuw-Zeeland, waar weinig vis wordt gegeten, komen depressies naar verhouding zestig keer vaker voor dan in Japan, waar vis vaak op het menu staat. Vergelijkbare resultaten zijn gevonden voor depressies in het kraambed (postnatale depressie), manische depressiviteit (bipolaire stoornis) en het voorkomen van suïcide. "Er is sprake van zeer significante negatieve verbanden", aldus de Belgische prof. dr. Michael Maes. Hij doet onderzoek naar depressie en schizofrenie en is onder meer als hoogleraar psychiatrie en neuropsychologie verbonden aan de Universiteit Maastricht.

Uit eigen onderzoek van Maes -het eerste dat dit aantoonde- bleek in 1996 dat depressieve mensen een lager gehalte aan omega-3-vetzuren in hun bloed hebben dan gezonde controlepersonen, vooral als het gaat om het gehalte aan EPA. In 1999 volgde een studie van de Schot dr. Malcolm Peet, die aantoonde dat dit ook geldt voor de celmembraan van de rode bloedlichaampjes. Eind 2002 bleek vervolgens dat de vetmassa van depressieve patiënten minder omega-3-vetzuren bevat dan die van gezonde controlepersonen.
[..]
Het aantal depressieve patiënten in de westerse samenleving is de laatste tientallen jaren sterk gestegen. Veranderingen in de voeding spelen volgens Maes daarbij vrijwel zeker een rol. De laatste honderd jaar is de consumptie van omega-3-vetzuren sterk gedaald en die van omega-6-vetzuren enorm gestegen. Dieetmargarines staan bol van het omega-6-vetzuur linolzuur. In veevoer zit tegenwoordig veel maïs, een belangrijke bron van omega-6-vetzuren. Vroeger bevatte veevoer ook lijnzaad(olie), de rijkste plantaardige bron van omega-3-vetzuren. Via de consumptie van melk en vlees werden deze vetzuren doorgesluisd naar de mens.
[..]
Hersenweefsel bestaat namelijk voor zo'n 20 procent uit omega-3-vetzuren. Ze zorgen voor de souplesse van de celmembraan van de (zenuw)cellen, die voor een belangrijk deel bestaat uit vetzuren. Een tekort aan omega-3-vetzuren, een overmaat aan omega-6-vetzuren en een teveel aan cholesterol -het gevolg van de westerse voedingsgewoonten- leiden tot verharding van de celmembraan. Maes: "Dat heeft gevolgen voor het verkeer van de belangrijke boodschapperstoffen in het zenuwstelsel: serotonine, dopamine en nor-adrenaline. Het aantal receptoren voor deze stoffen op de celmembraan en de gevoeligheid ervan nemen af. Een daling van het aantal receptoren voor serotonine kan leiden tot depressies."
[..]
Behandeling
Maes behandelt depressieve en schizofrene patiënten en patiënten met een bipolaire stoornis met diverse doseringen EPA, in combinatie met DHA (docosahexaeenzuur), het andere omega-3-vetzuur uit visolie. De doseringen kunnen liggen tussen de 1 en de 10 gram per dag. "Bij depressies schrijf ik meestal 3 gram per dag voor in een verhouding van 70 procent EPA en 30 procent DHA. Ik schrijf deze combinatie ook preventief voor om depressies te voorkomen. Bij schizofrenie is de mengverhouding EPA en DHA net omgekeerd, 30/70." De zoektocht naar de juiste doseringen gaat volgens Maes overigens nog steeds door.

De bevindingen van Maes en andere onderzoekers zijn nog geenszins gemeengoed onder psychiaters. "Ik vermoed dat de meesten op dit moment nog nauwelijks iets van de genoemde vetzuren afweten", vertelt Maes. Dat komt volgens hem doordat de interessante onderzoeksresultaten niet gepromoot worden door de grote farmaceutische bedrijven die de klassieke antidepressiva op de markt brengen. "Het zijn vaak kleinere bedrijven die de vetzuren produceren. Zij hebben niet de middelen voor dure marketingcampagnes." De Maastrichtse psychiater betreurt dit, omdat het veelal gaat om goedkope natuurproducten met vrijwel geen bijwerkingen ten opzichte van antidepressiva. Alleen de bloedstolling verdient bij de hoge doseringen aandacht als patiënten ook aspirine slikken. Beide zorgen ervoor dat bloedplaatjes minder snel samenklonteren, waardoor een stollingsproces minder snel op gang komt. "Ik verwacht dat er voor de omega-3-vetzuren een grote markt is. Ze kunnen de gangbare middelen, zoals lithium, carbamazepine en depakine, voor een deel vervangen."

Bron: reformatorischdagblad.nl

Zelfs bij het gebruik van een zogenoemd evenwichtige voeding, waarvan de verantwoordelijke overheidsinstanties steeds opnieuw beweren dat zij volledig in alle behoeften voorziet, treden ernstige tekorten op van zeer belangrijke vitamines, mineralen en spoorelementen.

De gemiddelde Nederlander gebruikt geen evenwichtige voeding. Maar zelfs als hij dat wel zou doen, dan nog krijgt hij lang niet de aanbevolen hoeveelheid van vele essentiële voedingsstoffen binnen.
Vrijwel de gehele Nederlandse bevolking kampt met kleine of grotere tekorten in de voeding aan essentiële vitamines, mineralen en spoorelementen. Deze tekorten zullen onvermijdelijk leiden tot (ernstige) gezondheidsproblemen.

Stichting Orhomoleculaire Educatie - Voedingsrapport

Omega-3 fatty acids and neuropsychiatric disorders.

Young G, Conquer J.

Human Biology and Nutritional Sciences, University of Guelph, Guelph, Ontario, Canada.

Epidemiological evidence suggests that dietary consumption of the long chain omega-3 fatty acids eicosapentaenoic acid (EPA) and docosahexaenoic acid (DHA), commonly found in fish or fish oil, may modify the risk for certain neuropsychiatric disorders. As evidence, decreased blood levels of omega-3 fatty acids have been associated with several neuropsychiatric conditions, including Attention Deficit (Hyperactivity) Disorder, Alzheimer's Disease, Schizophrenia and Depression. Supplementation studies, using individual or combination omega-3 fatty acids, suggest the possibility for decreased symptoms associated with some of these conditions. Thus far, however, the benefits of supplementation, in terms of decreasing disease risk and/or aiding in symptom management, are not clear and more research is needed. The reasons for blood fatty acid alterations in these disorders are not known, nor are the potential mechanisms by which omega-3 fatty acids may function in normal neuronal activity and neuropsychiatric disease prevention and/or treatment. It is clear, however, that DHA is the predominant n-3 fatty acid found in the brain and that EPA plays an important role as an anti-inflammatory precursor. Both DHA and EPA can be linked with many aspects of neural function, including neurotransmission, membrane fluidity, ion channel and enzyme regulation and gene expression. This review summarizes the knowledge in terms of dietary omega-3 fatty acid intake and metabolism, as well as evidence pointing to potential mechanisms of omega-3 fatty acids in normal brain functioning, development of neuropsychiatric disorders and efficacy of omega-3 fatty acid supplementation in terms of symptom management.


Reprod Nutr Dev. 2005 Jan-Feb;45(1):1-28.