| † -_. Belt ._- † |

Veenendaal

(in plaatselijk dialect: 't Vèèn) is een plaats en gemeente in de Nederlandse provincie Utrecht, gelegen aan de Utrechtse Heuvelrug en de Gelderse Vallei. De gemeente telt 61.688 inwoners (1 augustus 2006, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 19,81 km² (waarvan 2,30 km² water).


Dit is de vlag van veenendaal

Geschiedenis Veenendaal

Vanwege een slechte waterafvoer trad er tijdens het Weichselien veenvorming op in de gebieden van de Gelderse Vallei ten noorden van Rhenen. Vanaf circa 1430 werd dat veen ontgonnen, om dit proces te versoepelen werd aan het eind van de 15e eeuw voor de afvoer van turf de Bisschop Davidsgrift aangelegd. De veengebieden lagen zowel in gebieden van Gelderland als het huidige Utrecht. Vanwege oorlogen tussen Stichtse en Gelderse hertogdommen verzande de Grift, maar het vervenen werd in 1545 weer hervat nadat Karel V ook de Gelderse hertogdommen in zijn bezit kreeg.

In 1546 is Veenendaal ontstaan op een van de dekzandruggen die boven het veen uitstaken. Rond die tijd kreeg de Grift ook een aantal zijtakken, waarlangs ook bebouwing verrees. Zo werd Veenendaal een brinkdorp met lintbebouwing, maar nog verdeeld over twee provincies. Er was sprake van een Utrechts ('Stichts') Veenendaal en Gelders Veenendaal. Stichts Veenendaal viel onder de gemeenten Rhenen en Renswoude, Gelders Veenendaal onder Ede. In 1795 grepen enkele Veense burgers de inval van de Franse legers aan om een eigen gemeente op te richten, los van Rhenen en Ede. Uiteindelijk wordt alleen Stichts Veenendaal zelfstandig, met op dat moment ruim 1.900 inwoners.

Toen het veen op raakte bleven er lage natte gebieden over die alleen geschikt waren voor veeteelt. De wolindustrie dankt hier zijn oorsprong aan. Samen met de sigarenindustrie was de textielindustrie tot in de eerste helft van de 20e eeuw bepalend voor Veenendaal. Daar is tegenwoordig weinig meer van over, omdat de industrieën zijn verdrongen naar lagelonenlanden en vrijwel alle bestaande fabrieken uit die tijd zijn gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Van het waterrijke verleden is ook weinig terug te vinden in het centrum. De Grift en al haar zijtakken zijn gedempt vanwege vervuiling en wegenbouw, wat nog rest zijn opvallend brede straatprofielen. Het in 1866 gegraven Omleidingskanaal bestaat echter nog wel, welke buiten het centrum weer op de originele loop van de Grift aansluit.

Door velen wordt Veenendaal als stad gezien en ook zo aangeduid. Wat men echter vergeet is dat Veenendaal geen stadsrechten heeft. Dit is toe te schrijven aan het feit dat de plaats pas in de tweede helft van de 20e eeuw uitgroeide tot het formaat van een kleine stad. Pas in 1960 voegde Gelders Veenendaal zich door een grenscorrectie bij Stichts Veenendaal, hierdoor ontstond een gemeente met een oppervlakte van bijna achttien vierkante kilometers en (toen nog) ruim 23.000 inwoners. Hierna is Veenendaal in veertig jaar tijd uitgegroeid tot het inwoneraantal van meer dan 60.000 mensen. In 1997 was Veenendaal de Groenste Stad van Europa en in 2004 de groenste stad van Nederland.

Veenendaal is het winkelhart (met winkelcentra als de Ellekoot, de Passage, De Corridor en de Scheepjeshof) van de streek en dit wordt tussen 2005 en 2007 uitgebreid door een grote vernieuwing in het centrum. De oude HOLLANDIA-wolfabriek, die nog steeds iets van de oude grandeur liet zien zoals die vroeger in Veenendaal gevonden werd, en de Ekeris Meubelboulevard, die verplaatst is naar de rand van Veenendaal, worden grotendeels gesloopt.

In de afgelopen vijftien jaar is aan de Markt in Veenendaal ook het horeca-aanbod substantieel toegenomen. Ook de kwaliteit van de lagere en middelbare scholen is erg verbeterd, er zijn meer evenementen, en er is een jongerenadviesorgaan opgericht, de Veense Jongerenraad. Veenendaal wordt dan ook een steeds meer een jongerenstad.



Dragonder

De Dragonder is een wijk in Veenendaal, in de Nederlandse provincie Utrecht, de wijk had 8.060 inwoners in 2004. De naam voor de wijk is zeer waarschijnlijk afkomstig van de Dragonderweg die een paar kilometer buiten de wijk door het Binnenveld loopt. Een dragonder was een infanterist die zich per paard verplaatste en te voet vocht.

De wijk is in de jaren ‘70 tot stand gekomen en bestaat in het zuidelijk deel uit hoogbouw. Omdat deze galerijflats naar de hemel reikte zijn straatnamen in dit deel geïnspireerd op sterrenbeelden. Net als veel andere wijken gebouwd in die periode, zoals Overvecht en de Bijlmermeer, bleek dit “moderne” woonconcept niet aan te slaan. Het later gerealiseerde noordelijk deel (1975 – 1978) bestaat dan ook uit de reactie hierop: laagbouw met grillige straatpatronen, oftewel woonerven.